Xét nghiệm GBS là một trong những xét nghiệm sàng lọc quan trọng ở giai đoạn cuối thai kỳ, giúp phát hiện vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm B có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh. Vậy xét nghiệm GBS là gì, thực hiện vào tuần thai bao nhiêu và kết quả dương tính có nguy hiểm không? Cùng giaan.vn tìm hiểu những thông tin cần thiết để chủ động bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé.
Xét nghiệm GBS là gì?
Xét nghiệm GBS là xét nghiệm sàng lọc nhằm phát hiện vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm B (Group B Streptococcus – GBS) trong đường sinh dục và trực tràng của phụ nữ mang thai. Đây là loại vi khuẩn có thể tồn tại tự nhiên trong đường tiêu hóa hoặc âm đạo mà không gây triệu chứng bất thường.
Việc mang GBS không đồng nghĩa với mắc bệnh. Tuy nhiên, trong quá trình chuyển dạ và sinh nở, vi khuẩn có thể truyền từ mẹ sang trẻ sơ sinh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn sớm ở trẻ. Những biến chứng nghiêm trọng có thể gặp gồm nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi và viêm màng não.
Do đó, xét nghiệm GBS khi mang thai giúp bác sĩ nhận diện thai phụ có nguy cơ truyền vi khuẩn cho con và chủ động đưa ra biện pháp dự phòng phù hợp. Đây là bước quan trọng nhằm giảm nguy cơ nhiễm khuẩn sơ sinh, đặc biệt trong những ngày đầu sau sinh.
Xét nghiệm GBS tuần bao nhiêu là phù hợp?
Theo khuyến cáo của Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), thai phụ thường được sàng lọc GBS vào tuần thai 36–37. Thời điểm này giúp kết quả xét nghiệm phản ánh tương đối sát tình trạng mang vi khuẩn khi sinh, bởi GBS có thể xuất hiện hoặc biến mất tự nhiên theo thời gian.
Việc sàng lọc thường được khuyến cáo cho thai phụ trong mỗi lần mang thai, kể cả khi đã có kết quả âm tính ở lần mang thai trước hoặc dự định sinh mổ.
Một số trường hợp cần được bác sĩ đánh giá và có kế hoạch dự phòng riêng, bao gồm:
- Thai phụ từng sinh con bị nhiễm GBS ở giai đoạn sơ sinh;
- Phát hiện GBS trong nước tiểu ở bất kỳ thời điểm nào của thai kỳ;
- Chuyển dạ sinh non hoặc vỡ ối khi chưa có kết quả sàng lọc GBS.
Với những trường hợp đặc biệt này, bác sĩ sẽ căn cứ vào tiền sử, kết quả xét nghiệm và tình trạng thai kỳ để quyết định hướng xử trí. Vì vậy, mẹ bầu nên thực hiện xét nghiệm đúng lịch hẹn và thông báo đầy đủ tiền sử sức khỏe cho bác sĩ.
Quy trình xét nghiệm GBS diễn ra như thế nào?
Quy trình xét nghiệm GBS tương đối đơn giản, thường không gây đau và không cần thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Phương pháp phổ biến là lấy mẫu bằng tăm bông vô trùng, sau đó gửi đến phòng xét nghiệm để kiểm tra sự hiện diện của vi khuẩn.
Bước 1: Lấy mẫu xét nghiệm
Nhân viên y tế sử dụng tăm bông vô trùng lấy mẫu ở vùng âm đạo dưới và trực tràng theo quy trình chuyên môn. Thông thường, không cần dùng mỏ vịt để lấy mẫu. Quá trình thực hiện diễn ra nhanh chóng, mẹ bầu có thể cảm thấy hơi khó chịu nhưng thường không đau đáng kể.
Bước 2: Phân tích mẫu tại phòng xét nghiệm
Mẫu bệnh phẩm được chuyển đến phòng xét nghiệm tại bệnh viện hoặc cơ sở y tế đủ điều kiện để kiểm tra sự hiện diện của vi khuẩn GBS bằng phương pháp nuôi cấy hoặc kỹ thuật sinh học phân tử (PCR). Công việc phân tích mẫu được thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật viên xét nghiệm được đào tạo chuyên môn, trong đó có những người tốt nghiệp ngành Cao đẳng Xét nghiệm TPHCM, đáp ứng yêu cầu về năng lực và quy trình chuyên môn.
Bước 3: Nhận và đọc kết quả
Thời gian trả kết quả phụ thuộc vào phương pháp xét nghiệm và cơ sở thực hiện. Bác sĩ sẽ giải thích ý nghĩa kết quả, đồng thời hướng dẫn biện pháp dự phòng phù hợp với tình trạng của từng thai phụ.
Lưu ý, xét nghiệm máu hoặc chọc dò dịch não tủy không phải phương pháp sàng lọc GBS thường quy ở phụ nữ mang thai. Các xét nghiệm này có thể được chỉ định cho trẻ sơ sinh khi bác sĩ nghi ngờ nhiễm khuẩn và cần xác định tình trạng bệnh.
Kết quả GBS dương tính có nguy hiểm không?
Kết quả xét nghiệm GBS thường được phân thành hai nhóm: dương tính và âm tính. Mỗi kết quả có ý nghĩa khác nhau và cần được đánh giá trong bối cảnh sức khỏe cụ thể.
Kết quả xét nghiệm GBS dương tính
Kết quả dương tính cho biết đã phát hiện vi khuẩn GBS trong mẫu xét nghiệm. Điều này không có nghĩa thai phụ chắc chắn mắc bệnh hoặc em bé sẽ bị lây nhiễm. Phần lớn trường hợp mang GBS không có triệu chứng, nhưng vẫn có nguy cơ truyền vi khuẩn cho trẻ trong quá trình sinh.
Nếu xét nghiệm dương tính, bác sĩ thường chỉ định kháng sinh dự phòng qua đường tĩnh mạch trong chuyển dạ để giảm nguy cơ nhiễm GBS sớm ở trẻ. Loại thuốc và cách sử dụng phụ thuộc vào chỉ định chuyên môn, tiền sử dị ứng và tình trạng của thai phụ.
Riêng trường hợp phát hiện GBS trong nước tiểu, bác sĩ sẽ đánh giá xem có cần điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu trong thai kỳ hay không. Thai phụ không nên tự ý mua kháng sinh để điều trị hoặc cố gắng loại bỏ GBS khi chưa có hướng dẫn.
Kết quả xét nghiệm GBS âm tính
Kết quả âm tính cho biết chưa phát hiện GBS trong mẫu tại thời điểm xét nghiệm. Tuy nhiên, do tình trạng mang vi khuẩn có thể thay đổi theo thời gian, kết quả này không bảo đảm thai phụ sẽ không mang GBS khi sinh.
Nếu kết quả đã quá thời hạn đánh giá hoặc xuất hiện các yếu tố nguy cơ trong chuyển dạ, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm lại hoặc chỉ định dự phòng theo hướng dẫn chuyên môn.
>> Xem thêm: Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào năm 2026 ngành Y là bao nhiêu?
Những lưu ý trước và sau khi xét nghiệm GBS
Để quá trình xét nghiệm thuận lợi và kết quả có giá trị, mẹ bầu nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Không cần nhịn ăn trong đa số trường hợp: Xét nghiệm lấy mẫu bằng tăm bông thường không yêu cầu nhịn ăn. Tuy nhiên, hãy tuân thủ hướng dẫn riêng của cơ sở y tế nếu có;
- Thông báo tiền sử sử dụng thuốc: Cho bác sĩ biết nếu đang dùng kháng sinh, có tiền sử dị ứng thuốc hoặc từng được phát hiện GBS trong nước tiểu;
- Thực hiện đúng hướng dẫn lấy mẫu: Làm theo chỉ dẫn của nhân viên y tế để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng mẫu xét nghiệm;
- Không tự ý dùng kháng sinh: Việc sử dụng thuốc không đúng chỉ định có thể gây tác dụng phụ và không bảo đảm loại bỏ tình trạng mang GBS;
- Tuân thủ kế hoạch theo dõi thai kỳ: Nếu có kết quả dương tính, mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ về kế hoạch dự phòng khi chuyển dạ và chăm sóc trẻ sau sinh.
Hiểu rõ xét nghiệm GBS là gì giúp mẹ bầu chủ động hơn trong việc chăm sóc thai kỳ và phòng ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn ở trẻ sơ sinh. Mẹ bầu nên khám thai đúng lịch, trao đổi với bác sĩ về kết quả xét nghiệm và không tự ý sử dụng thuốc để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và bé.
About The Author
